Home Svet oko nas KO SU INUITI?

KO SU INUITI?

106
0

Inuiti (u prevodu „istinski ljudi”, Inuit (množina) i Inuk (jednina)), je zavisno od definicije, naziv za istočna plemena eskimskog naroda, poseban eskimski narod ili granu eskimske porodice naroda, u koju spadaju narodi koji dele zajedničku kulturu i govore jezicima inuitske grane eskimskih jezika, a koji žive u surovim klimatskim uslovima na obali Arktika: Sibira (Čukotka), Aljaske, Severozapadnih teritorija, Nunavuta, Kvebeka (Nunavik), Labradora (Nunatsiavut) i Grenlanda. Ove teritorije Inuiti su naselili pre oko 4.000 godina, šireći se od Aljaske gde su nastali ka istoku, naseljavajući veliki deo Arktika. Inuitski jezici su deo eskimsko-aleutske porodice. Inuitski znakovni jezik je kritično ugroženi jezički izolat koji se koristi u Nunavutu.

Inuiti žive širom većeg dela Severne Kanade na teritoriji Nunavut, Nunavik u severnoj trećini Kvebeka, Nunatsiavut i Nunatukavut u Labradoru i u raznim delovima severozapadnih teritorija, posebno oko Arktičkog okeana, u regionu predviđenim Inuvialuitskim sporazumom. Izuzev Nunatukavuta, ove oblasti su u inuitskim jezicima poznate kao Inuitski Nunangat.

U Kanadi, članci 25 i 35 Ustavnog zakona iz 1982. godine klasificiraju Inuite kao posebnu grupu aboridžinskih Kanađana koji nisu obuhvaćeni ni Prvim narodima, niti Metisima.

Grenlandski Inuiti potomci su doseljenih nosilaca Tulske kulture iz Kanade do 1100. godine.

Inuiti Grenlanda su danski državljani, iako nisu državljani Evropske unije.

U Sjedinjenim Američkim Državama, u državi Aljasci, Inupijati tradicionalno naseljavaju Severozapadni Arktički okrug, na severnim padinama Aljaske i ostrvo Mali Diomed.

U Kanadi i Sjedinjenim Državama, termin „Eskim” se nekada koristio za opisivanje Inuita, sibirskih i aljaskih Jupika, Inupijata, ali i jezički nesrodnih Čukča. „Inuit” nije prihvaćen kao termin za Jupike i Čukče; „Eskim” je jedini pojam koji obuhvata sve Jupike, Inupijate i Inuite.

Od kraja 20. veka, među starosedeocima Kanade i Grenlandskim Inuitima široko je rasprostranjeno verovanje da je „Eskim” uvredljiv izraz, a češće se identifikuju autonimom „Inuiti”.

Na konferenciji Inuita su definisani nazivi za pojedine grupe Eskima: u Kanadi Inuiti (istočna Kanada) i Inuvijaluiti (zapadna Kanada), na Grenlandu Kalaliti, na Aljasci Inupijati (severna i severozapadna Aljaska) i Jupici (centralna Aljaska i istočni deo poluostrva Aljaska sa okolnim ostrvima) i u Rusiji Jupici ili Juiti. Jupici nisu Inuiti, pa se kao naziv koji obuhvata obe grupe koristi Eskimi.

Inuiti žive na tradicionalan način. Oni love zbog hrane i krzna, koje prodaju, ali je to veoma teško, jer je problem doći do savremenog i tradicionalnog sveta, naročito mladim ljudima. Oni tradicionalno grade privremena lovačka skloništa od blokova leda, nazvana iglo.

OSTAVI KOMENTAR

Please enter your comment!
Please enter your name here